Các thuật ngữ bạn cần biết để theo dõi Giải đua xe Công thức 1 một cách trọn vẹn nhất

Formula 1 là gì

Formula 1 - Công thức 1 hay thường được viết tắt là F1 trong tên gọi của giải đua nhằm để chỉ một loạt quy định của Liên đoàn Ô tô Quốc tế (FIA) mà tất cả người và xe tham gia phải tuân thủ, ví dụ như động cơ hút (atmospheric engine) lên đến 4.500 cm³. Trong khi đó, Formula 2 - Công thức 2 (phân khúc thấp hơn) được định nghĩa cho loại động cơ hút có dung tích đến 2.000 cm³.

Ballast 

Nguyên lý cơ bản là xe càng nhẹ thì sẽ có lợi thế hơn hẳn về tốc độ phóng, do đó để đảm bảo công bằng cho giải đấu, những chiếc xe cùng người cầm lái không đủ trọng lượng tối thiểu theo quy định sẽ phải gắn thêm "đá" ballast vào xe. 

Ảnh 1 – "đá" ballast được gắn vào xe khi không đủ trọng lượng

Theo quy định mới nhất của Giải đua F1 từ năm 2019, tổng trọng lượng của cả người và xe đã tăng lên 740 kg, trong đó trọng lượng của các tay lái và ghế ngồi phải đạt tối thiểu 80 kg. Sự thay đổi về yêu cầu cân nặng này giúp nhiều tay lái "dễ thở" hơn đôi chút vì trước đây họ phải lên kế hoạch giảm cân trước mỗi chặng đua, để đảm bảo tổng trọng lượng của người và xe không vượt quá quy định. 

Pit-stop

Giải đua xe F1 không chỉ là màn so kè tốc độ của một tay đua đơn lẻ mà còn là nơi thể hiện sự phối hợp nhịp nhàng của các thành viên trong đội tại khu vực pit-stop. Pit-stop hiểu đơn giản là điểm dừng kỹ thuật, nơi các tay lái nhanh chóng đưa những chiếc "quái xế triệu đô" vào thay lốp rồi ngay lập tức trở lại đường đua. Khi thời gian tính bằng giây là yếu tố tiên quyết để quyết định thắng bại cho mỗi tay đua, đội nào có tốc độ thay lốp càng nhanh sẽ càng có lợi thế. Số lượng nhân viên hỗ trợ kỹ thuật luôn sẵn sàng "trực chiến" tại các pit-stop là khoảng 20 người. 

Ảnh 2: Pit-stop- nơi thể hiện tinh thần đồng đội của các đội rõ nhất, và cũng là nơi đóng góp vào chiến thắng cuối cùng của tay đua.

Kỉ lục hoàn thành pit-stop nhanh nhất hiện nay thuộc về đội Red Bull khi họ hoàn tất quá trình vào pit của Max Verstappen trong 1,82 giây tại 2019 Brazilian Grand Prix 2019.

Đua thử, phân hạng và đua chính thức

Nếu bạn thắc mắc vì sao một chặng đua F1 thường diễn ra trong 3 ngày thì câu trả lời là đây:

Ngày 1: Ngày luyện tập không bắt buộc (Practice) bao gồm hai buổi sáng và chiều, mỗi buổi kéo dài 1 tiếng 30 phút

Ngày 2: Ngày đua phân hạng (Qualifying) kéo dài khoảng 1 tiếng đồng hồ và được chia thành 3 phần: Q1, Q2, Q3, quyết định vị trí xuất phát của các tay lái trong ngày đua chính thức. 

Phần đua này cho phép các tay đua chạy bao nhiêu vòng tùy ý, miễn là trong thời gian cho phép. 

Ngày 3: Ngày đua chính thức (Race)

Đây là ngày đua chính thức quyết định "ngôi vương" của các đội tham gia với đỉnh điểm của những màn so kè tốc độ gay cấn nhất. 

Ảnh 3: Race day – ngày được trông đợi nhất trong cả chặng đua

Tại 1 số nước tổ chức, lịch trình đua có thể được thay đổi chút ít. Chẳng hạn tại Grand Prix Monaco, ngày luyện tập bắt đầu vào Thứ Năm để các tay đua có thời gian nghỉ ngơi dịch vụ biên dịch vào Thứ Sáu. Hay chặng đua chính thức tại Singapore 2008 và Bahrain 2014 diễn ra vào buổi tối thay vì buổi chiều như thông lệ. 

Tại Việt Nam - chặng đua Formula 1 VinFast Vietnam Grand Prix sắp tới sẽ diễn ra trong 3 ngày Thứ Sáu, Thứ Bảy và Chủ Nhật từ ngày 03 - 05/4/2020

Luật 107%

Trong lượt đua đầu tiên (Q1) của Ngày đua phân hạng (qualifying), bất kỳ tay lái nào không hoàn thành vòng đua trong khoảng thời gian tối đa 107% so với kỷ lục hoàn thành của tay lái nhanh nhất lượt đua 1 (Q1) sẽ không được phép tham gia cuộc đua chính thức. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, các trọng tài đua (steward) vẫn có thể cho phép điều này.

Marshal

Ở giải đua danh giá nhất thế giới thì công tác vận hành và đảm bảo an toàn luôn là ưu tiên số 1. Marshal là các tình nguyện viên/chuyên viên điều hành - sẽ là những người phụ trách nhiều vai trò trong cả chặng đua, chẳng hạn phụ trách xe đua, phụ trách khu vực khán đài để đảm bảo khán giả không gây nguy hiểm cho bản thân và các tay đua, giúp đưa xe và tay lái gặp sự cố, tai nạn ra khỏi đường đua hay vẫy cờ hiệu để thông báo tình trạng với các tay lái. Tại chặng đua Formula 1 VinFast Vietnam Grand Prix vào tháng 4/2020 sắp tới, sẽ có khoảng 1.000 marshal được tuyển chọn và đào tạo bởi các chuyên gia hàng đầu thế giới đến từ Liên đoàn xe động cơ Úc (CAMS).

Flag 

Một hệ thống cờ hiệu (Flag) được sử dụng trong giải đua Công thức 1, mỗi màu và số lượng cờ hiệu sẽ truyền tải một thông điệp khác nhau.

Ảnh 4: Khi lá cờ xanh lá cây được vẫy lên, các tay đua sẽ hiểu rằng nguy hiểm đã qua và có thể quay lại đường đua một cách bình thường.

Chẳng hạn khi 1 cờ vàng được phất, các tay đua sẽ hiểu rằng đang có nguy hiểm trên đường đua, bắt buộc phải chạy chậm và không được vượt. Khi cờ vàng được phất 2 lá cùng lúc nghĩa là đường đua đang gặp sự cố, nhân viên cứu hộ đang có mặt trên đường đua để xử lý, do đó các tay đua không được vượt nhau. Cờ vàng sọc đỏ báo hiệu bề mặt đường đua gặp sự cố, có thể gây trơn trượt cho xe đua. Ngược lại, khi nhìn thấy cờ xanh lá cây được phất, các tay đua có thể hiểu rằng đã hết khu vực nguy hiểm và có thể tiếp tục thi đấu bình thường. Cờ xanh dương được phất lên khi tay đua cuối cùng bị tay đua đầu tiên trong đoàn đua bắt kịp (dẫn trước hơn 1 vòng đua), việc này đồng nghĩa tay đua cuối cùng phải nhường đường và không được có hành động cản trở tay đua đầu tiên vượt qua. 

Chính sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại – tính chính xác – kỷ luật và thời gian tính theo từng tích tắc đã làm nên sự hấp dẫn cho giải đua F1 – giải đua tốc độ đắt giá nhất hành tinh.

Kwon Nara tỏa sáng giữa dàn cast với style thượng lưu, còn đeo khuyên tai giống Meghan Markle đây này!

Đảm nhận vai diễn Soo Ah trong hit truyền hình "Tầng Lớp Itaewon", Kwon Nara đang được coi là nữ phụ hot nhất màn ảnh xứ Hàn lúc này. Sức hút mạnh mẽ của Kwon Nara không chỉ đến từ diễn xuất thuyết phục mà nhan sắc cùng phong cách thời trang của cô nàng cũng có thể khiến vạn người "đổ" luôn từ cái nhìn đầu tiên.

Trong buổi họp báo thứ 2 của phim "Tầng Lớp Itaewon", Kwon Nara thực sự nổi bật và tỏa sáng giữa dàn cast với style siêu cấp sang trọng, khiến chúng ta dễ dàng liên tưởng tới hình ảnh của các Công nương Hoàng gia.

Không đi theo style trẻ trung, cá tính như bạn diễn Kim Dami, Kwon Nara chọn cho mình bộ suit váy tông màu trắng cực kỳ nữ tính, thanh lịch. Nét cổ điển của bộ suit váy còn mang đến cho nữ diễn viên vẻ ngoài sang trọng, quý phái tựa như một nữ nhân Hoàng tộc.

Cũng không thể bỏ qua chi tiết nơ buộc nơi cổ áo đã phù phép cho cả dịch vụ biên dịch tổng thể trang phục trở nên mềm mại, yêu kiều và hút mắt hơn.

Bên cạnh đó, kiểu tóc lỡ vai, được chải chuốt vô cùng tươm tất cũng ăn nhập hoàn hảo với bộ cánh đậm chất quý tộc của nữ diễn viên.

Thêm một điểm thú vị nữa ở tổng thể trang phục của ngôi sao "Tầng Lớp Itaewon", đó chính là đôi bông tai ngọc trai, đính điểm viên đá nhỏ lấp lánh giống đến 90% đôi khuyên tai mà Meghan Markle được Nữ hoàng ban tặng. Đúng là không hề quá lời khi nói, Kwon Nara của ngày hôm nay sang trọng và quý phái hệt như nữ nhân Hoàng tộc.

Cận cảnh đôi khuyên tai của Meghan Markle.

Tái hiện lễ thiết triều thời nhà Nguyễn

Để kích cầu và tạo ra sản phẩm du lịch mới, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế sẽ tái hiện lễ thiết triều ngay sân chầu trước điện Thái Hòa - nơi xưa kia các vua triều Nguyễn cùng quan lại 6 bộ bàn bạc chuyện đại sự.

Ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Huế, cho biết các vua triều Nguyễn rất quan tâm đến nông nghiệp, có nhiều chính sách khuyến nông đem lại hiệu quả. Bên cạnh xây dựng đàn Nam Giao và đàn Xã Tắc để tế cầu mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, các vua tổ chức lễ tịch điền. Đàn Tiên Nông được triều đình xây dựng trong Kinh thành để đề cao nông nghiệp.

Trung tâm sẽ tái hiện một buổi thiết triều của vua Nguyễn về việc xử lý vấn đề liên quan đến thiên tai, đe dọa mùa màng, từ việc cứu đói, xuất kho gạo dự trữ, bình ổn giá lúa gạo và cách bẩm báo của quan địa phương, ra các đạo dụ cấm quan lại hạch sách nhũng nhiễu dân chúng...

Lễ thiết triều sẽ được tái hiện trước sân chầu điện Thái Hòa. Ảnh: Võ Thạnh

Lễ thiết triều sẽ không có vua ngồi trên ngai vàng ở điện Thái Hòa mà chỉ dùng loa âm thanh phát lời nói của vua. Buổi lễ diễn ra trong 15 phút, với hơn 120 diễn viên tham gia qua hình thức sân khấu hóa. Trung tâm Bảo tồn Di tích Huế sẽ giới thiệu bài thơ "Vị nông ngâm" của hoàng đế Minh Mạng khắc trên điện Thái Hòa.

"Trước mắt, Trung tâm sẽ tái hiện lễ thiết triều trước sân điện mỗi tuần một lần để phục vụ du khách. Nếu thuận lợi, lễ thiết triều sẽ được tái hiện hàng ngày để du khách vào Hoàng cung Huế đều có thể chứng kiến", ông Trung nói.

Theo sách Khâm định Đại nam Hội điển sự lệ , khi mới lên ngôi, vua Minh Mạng ban chiếu các quan Võ khố hàng ngũ phẩm trở lên, võ từ thị vệ, phó vệ úy và vệ úy hai quân tượng, thủy trở lên họp cả ở Tả vu để chực chầu hầu. Vua quy định đại triều mỗi tháng hai ngày, mùng 1 và ngày rằm, thường triều vào các ngày 5, 11, 21, 25. Tâu việc mỗi tháng vào các ngày 3,7,9, 13, 17.19, 23, 27, 29. Các quan không vào chầu hầu nếu không có nguyên do đều bị xử phạt nặng.

Theo điển lệ của triều Nguyễn, các quan vào chầu hầu vua đều được phân theo ban. Tùy vào cấp bậc vị trí các quan đứng chầu hầu khác nhau. Vào năm 1832, do tiết trời mùa đông rét, vua Minh Mạng ban chỉ dụ cho các quan nội các tâu việc được quỳ ở trên chiếu.

Sân chầu trước điện Thái Hòa sẽ là nơi tái hiện thiết triều. Ảnh: Võ Thạnh

Võ Thạnh

Real sảy chân phút cuối

Bàn thắng: Morales 79'.

Trước khi ra sân Ciudad de Valencia, Real Madrid bị trận thắng 5-0 của Barca gây sức ép. Dù tung vào sân những quân bài tốt nhất như Karim Benzema, Eden Hazard, Toni Kroos, Luka Modric, Isco, đội quân của Zinedine Zidane thiếu điềm tĩnh và chuẩn xác trước khung thành Levante.

Giữa hiệp hai, ngôi sao số một Hazard bị đau và phải nhường chỗ cho Vinicius Junior. Thiếu mũi khoan bên cánh trái, Real chơi kém sắc sảo, trước khi để thua 10 phút trước khi hết giờ.

Đường chuyền từ giữa sân đặt Luis Morales vào khoảng trống bên góc trái. Đó là tình huống ít cầu thủ dám dứt điểm bởi góc sút hẹp, bóng đi nhanh và bị đối phương theo kém. Tuy nhiên, cầu thủ chạy cánh sinh tại Madrid bất ngờ bắt vô-lê, đưa bóng bay về góc gần. Thibaut Courtois bị giật mình, không phản ứng kịp và để bóng bay qua tay.

Hazard (áo trắng) chấn thương và rời sân ở giữa hiệp hai. Ảnh: EPA.

Real chỉ có thể tự trách bản thân vì trận thua tối 22/2. Trước đối thủ chỉ thắng một trong tám vòng gần nhất và thua 11 ở 14 lần đối đầu, đội bóng áo trắng tạo ra hàng tá cơ hội ngon ăn. Phút 11, Benzema đối mặt thủ môn Aitor Fernandez trong cấm địa, sau đường chuyền của Isco, nhưng cú sút cận chân chưa đủ khó để hạ người gác đền Levante. Năm phút sau, Casemiro đánh đầu cận thành ở tình huống phạt góc, khi Fernandez lỡ trớn, nhưng bóng chệch cột dọc.

Từ giữa hiệp một, Real tỏ vẻ nôn nóng trước hàng thủ đông người của Levante. Đội khách cầm bóng tới 63%, và dễ dàng hóa giải những đợt lên bóng của đội đứng giữa bảng điểm, nhưng không thể ghi bàn. Năm phút trước giờ nghỉ, Modric nhận bóng trước vạch 16m50, có đủ góc sút để dứt điểm. Quả Bóng Vàng 2018 sau một nhịp chỉnh bóng, sút căng bằng mu chính diện, nhưng bóng đi không đủ hiểm.

Marcelo là người chơi nổi bật nhất của Real, nhưng sự xuất sắc của một mình hậu vệ trái này không giúp đội khách có điểm. Ảnh: AFP.

Modric và Isco là hai sự điều chỉnh của Zidane so với trận hòa Celta Vigo cách đây một tuần, nhưng bộ đôi này đều thiếu tốc độ để xuyên thủng hàng phòng ngự nhiều lớp của đội chủ nhà. Isco một lần qua người thành công trong hơn 70 phút trên sân, còn Modric cũng chỉ một lần dọn cỗ cho đồng đội dứt điểm.

Trong thế trận như vậy, Real cần một cầu thủ giàu tính đột biến, nhưng niềm hy vọng số một Hazard nhanh chóng để lại nỗi thất vọng. Đầu hiệp hai, cựu cầu thủ Chelsea xử lý chần chừ, trong pha bóng thoát xuống đối mặt thủ môn Levante bên góc trái, và để hậu vệ chủ nhà lui về kịp.

Hơn 10 phút sau, cây săn bàn chủ lực Benzema thiếu sức mạnh và quyết đoán khi có khoảng trống bên góc phải, để trôi mất thời cơ dứt điểm. Vận rủi tiếp tục đeo bám chủ sân Bernabeu khi Hazard tập tễnh rời sân. Tiền vệ người Bỉ mới trở lại, sau hơn hai tháng dưỡng thương, nhưng có vẻ chưa đạt 100% thể lực.

Niềm vui của cầu thủ Levante. Ảnh: Reuters.

Vinicius và Lucas Vazquez lần lượt được Zidane tung vào sân, hòng mang tới những nét mới cũng như tốc độ cho hàng công. Nhưng khi ông thầy người Pháp chưa kịp sử dụng nốt lá bài cuối Federico Valverde, lưới Courtois rung lên vì lỗi phán đoán của thủ môn này. Trước đó, Raphael Varane mắc lỗi vị trí khiến bẫy việt vị của Real sập sai.

Là đội có thành tích sân khách tốt nhất La Liga mùa này, trước khi gặp Levante, khi thắng bảy, hòa bốn và chỉ thua một lần, nhưng Real không thể chứng tỏ được bản lĩnh như đã làm trước Sevilla, Getafe, Atletico hay Barca. Họ để tụt dịch vụ biên dịch nhuệ khí trong khoảng 30 phút cuối, khi chỉ tung ra vỏn vẹn ba cú dứt điểm, trong khi một tiếng đầu trận, các học trò của Zidane 16 lần bắn phá khung thành Levante.

Thua Levante, Real bị Barca bỏ cách hai điểm, đồng thời thất bại trong việc chạy đà tâm lý cho lượt đi vòng 1/8 Champions League gặp Man City giữa tuần sau. Chủ sân Bernabeu bắt đầu tháng Hai bằng hy vọng đoạt cú ăn ba, nhưng đến cuối tháng, họ bị văng khỏi Cup Nhà Vua , và hụt hơi tại La Liga.

Đội hình thi đấu

Levante: Aitor Fernandez, Postigo, Tono, Bruno, Miramon, Campana, Vukcevic, Bardhi, Morales (Martinez 81'), Roger Marti (Melero 67'), Mayoral (Leon 88').

Dự bị không sử dụng: Vegas, Duarte, Coke, Clerc.

Real: Courtois, Carvajal, Ramos, Varane, Marcelo, Kroos, Casemiro, Modric (Valverde 81'), Hazard (Vinicius 67'), Isco (Vazquez 73'), Benzema.

Dự bị không sử dụng: Areola, Militao, Rodriguez, Mendy.

Thắng Nguyễn

Trường tư cắt giảm nhân viên do dịch corona

Nhận thông báo UBND tỉnh Bình Dương cho học sinh nghỉ hết tháng 2, chị Lê Thị Bé Tuyết, chủ trường Đôrêmi thở dài vì trước đó đã chuẩn bị chu đáo để đón trẻ trở lại từ ngày 17/2.

Chị nhẩm tính, mỗi tháng phải trả 350 triệu đồng tiền lương cho 40 giáo viên, tháng nghỉ có thể nhận lương thỏa thuận, nhưng không dưới mức tối thiểu vùng. Tại Dĩ An, lương tối thiểu là 4,4 triệu đồng nên số tiền phải trả trong tháng 2 là 240 triệu đồng, trong khi phải trả tiền thuê nhà và không có học phí.

Sau nhiều ngày cân nhắc, chị Tuyết quyết định chấm dứt hợp đồng lao động với một phần ba giáo viên trong trường, bắt đầu từ giữa tháng 3 tới. "Đây là việc không đành, nhưng phải làm vì không nuôi nổi cả guồng máy, tránh việc trường phải giải thể", chị Tuyết nói.

Giáo viên trường Mầm non Đôrêmi Dĩ An. Ảnh: Mầm non Đôrêmi.

Bà Tào Lệ Hoa, Hiệu trưởng trường Mầm non Chuột Túi Thông Minh (quận Tân Bình, TP HCM) nói "thực sự đuối" trong mùa dịch. Trường quy mô nhỏ với 11 nhân viên, trông giữ 50 trẻ, mỗi tháng chi hơn 35 triệu đồng thuê mặt bằng. Tháng nghỉ tránh dịch, trường không thu học phí và vẫn trả đủ lương cho giáo viên, tùy theo vị trí, trung bình trên 5 triệu đồng mỗi người. Nếu nghỉ thêm, bài toán sẽ rất khó khăn, lương buộc phải cắt giảm.

Làm cụm trưởng với hơn 10 trường mầm non trong quận Tân Bình, bà Hoa cho biết một trường quy mô nhỏ, trung bình mỗi tháng cũng chi hơn 100 triệu đồng để duy trì hoạt động. Nguồn thu chủ yếu là học phí nên nghỉ tháng nào sẽ "hụt hơi" tháng đó. "Giáo viên mầm non phần lớn là những người trẻ ở các tỉnh lên, thu nhập đã thấp mà còn bị cắt giảm thì càng thêm vất vả", bà Hoa nói.

Với quy mô dân số lớn, đông dân nhập cư, ngoài hệ thống hơn 1.000 trường mầm non công lập và tư thục, TP HCM còn hơn 2.000 nhóm trẻ và lớp (dưới 7 trẻ) độc lập tư thục. Những nhóm trẻ này hầu hết phải cắt giảm lương vì không thể cân đối thu chi trong tháng nghỉ phòng dịch.

Nhiều trung tâm ngoại ngữ, dạy thêm - học thêm đối diện nguy cơ đóng cửa vì dịch. Là chủ đầu tư một trung tâm ngoại ngữ ở TP Đồng Xoài (Bình Phước), anh Hà Hữu Bình phải trả hơn 40 triệu đồng thuê mặt bằng, điện nước và 40 triệu đồng lương nhân viên. Nguồn thu của trung tâm hoàn toàn dựa vào học phí từ 300 người học, chủ yếu là học sinh, nhưng tháng 2 "trắng tay".

Anh Bình tỏ ra sốt ruột trước tình hình dịch viêm phổi corona (Covid-19), khi số bệnh nhân ở các quốc gia và vùng lãnh thổ tăng nhanh. Nhiều phụ huynh cho biết, dù tháng 3 ngành giáo dục cho học sinh trở lại trường thì cũng không cho con đi học thêm ở trung tâm để tránh nguy cơ lây bệnh.

"Nếu dịch bệnh vẫn phức tạp, tình hình ảm đạm thế này đến giữa năm có lẽ tôi phải đóng cửa trung tâm", anh nói.

Không chỉ lo bài toán thu chi, việc sắp xếp nhân sự, hoạt động của nhiều trường cũng bị xáo trộn khi học sinh không đến trường. Sáng 22/2, hàng chục giáo viên trường Tiểu học - THCS Pascal (Bắc Từ Liêm, Hà Nội) vẫn đến trường để ghi hình bài giảng online gửi cho học sinh. Để nâng cao chất lượng ghi hình, trường đầu tư mua thêm máy quay. Học phí và các khoản đóng góp khác của tháng 2 sẽ được chuyển sang tháng học bù theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, tháng này việc học online miễn phí.

Cô Lê Thị Thanh Nhàn, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ, học sinh nghỉ nhưng cường độ làm việc của giáo viên nhiều hơn ngày thường. Mỗi tuần, trường phải đảm bảo tối thiểu 100 bài giảng ở năm khối lớp, nhiều thầy cô phải ở trường đến 23h để sửa bài giảng. Để có những video dạy học chỉn chu, buổi sáng các tổ chuyên môn sẽ trao đổi sau đó luân phiên ghi hình, đến chiều thì dành thời gian tương tác, giải đáp thắc mắc cho học sinh.

Theo cô Nhàn, mỗi tháng trường chi khoảng 10 tỷ đồng cho tiền lương nhân viên và kinh phí hoạt động. Giáo viên được trả đầy đủ lương cùng với hỗ trợ 200.000 đồng cho một bài giảng online. "Với một đơn vị tư nhân như chúng tôi, học sinh nghỉ một tháng đã khó khăn, nhưng vẫn cố gắng khắc phục. Nếu nghỉ kéo dài, trường có thể phải tính đến việc thu học phí học online để trang trải", cô cho hay.

Nhân viên trường THCS - THPT Hồng Hà sơn lại bàn ghế học sinh. Ảnh: Mạnh Tùng.

Tương tự, trường THCS - THPT Hồng Hà (TP HCM) trong tháng 2 phải trả hơn một tỷ đồng thuê mặt bằng tại 4 cơ sở và lương cho 300 giáo viên, nhân viên. Giáo viên trường thêm vất vả Biên dịch bởi công việc dạy học trực tuyến tốn nhiều thời gian, công sức hơn. Nhân viên của trường cũng nhiều việc hơn khi phải sửa sang, sơn phết lại toàn bộ phòng, bàn học, tổng vệ sinh trường.

Cô Hà Thị Kim Sa, Chủ tịch kiêm Hiệu trưởng trường, nói rất may mắn khi được sự đồng lòng của thầy cô và phụ huynh trong giai đoạn khó khăn này. Ngay cả nông trại của trường, rộng hơn 6 hecta cung cấp rau củ cho bữa ăn bán trú ngày thường, nay cũng được giáo viên trường chung tay san sẻ.

"Dịch bệnh thì dĩ nhiên trường khó khăn hơn nhiều, nhưng đó cũng là cái khó chung của xã hội. Nghỉ thêm thì trường vẫn xoay xở được, cái lo lớn nhất là việc học của các em bị ảnh hưởng", cô Sa chia sẻ.

Hiện tất cả địa phương đã cho học sinh nghỉ học hết tháng 2 để phòng dịch. Riêng TP HCM kiến nghị Chính phủ cho học sinh cả nước nghỉ học hết tháng 3, học kỳ II từ tháng 4 đến tháng 7, kỳ thi THPT quốc gia diễn ra cuối tháng 7.

Đến chiều 22/2, sau nhiều cuộc họp bàn của lãnh đạo các bộ trong Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch Covid-19, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ đã có văn bản kiến nghị chủ tịch các tỉnh thành cho học sinh đi học trở lại từ ngày 2/3.

Trump nổi giận vì người nhiễm nCoV được về Mỹ

Tổng thống Mỹ ban đầu được báo cáo rằng các công dân Mỹ dương tính với nCoV trên du thuyền Diamond Princess, con tàu bị coi là ổ dịch Covid-19 lớn thứ hai thế giới với 634 ca nhiễm, sẽ phải ở lại Nhật Bản cách ly.

Song Bộ Ngoại giao và một quan chức y tế Mỹ sau đó quyết định cho những người này lên hai máy bay sơ tán công dân về nước, cho họ ngồi tách biệt với những người khác ở đằng sau máy bay, mà không báo cáo Tổng thống, Washington Post hôm nay dẫn lời quan chức chính phủ giấu tên cho hay.

Tổng thống chỉ biết thông tin khi "sự đã rồi" và phàn nàn rằng quyết định này có thể phá hỏng chiến lược khống chế dịch Covid-19 của chính quyền ông, nguồn tin cho biết thêm.

Tổng thống Trump phát biểu tại Nhà Trắng ngày 24/1. Ảnh: Reuters.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) ghi nhận 35 trường hợp nhiễm nCoV trên cả nước sau khi hồi hương công dân từ Vũ Hán và tàu Diamond Princess. Trong số này có 18 hành khách trên du thuyền Diamond Princess ở Nhật và ba người tại Vũ Hán. CDC cũng Biên dịch công bố cách tính trường hợp nhiễm bệnh mới, trong đó phân chia các ca bệnh vào nhóm người mắc nCoV ở nước ngoài và trong nước.

Dịch Covid-19 đã xuất hiện tại 30 quốc gia và vùng lãnh thổ sau khi khởi phát tại Vũ Hán, Trung Quốc tháng 12/2019. Toàn thế giới đã ghi nhận gần 78.000 người nhiễm nCoV, 2.362 người chết, 20.895 người bình phục và 12.071 trong tình trạng nguy kịch.

Du thuyền Diamond Princess chở 3.711 hành khách và thủy thủ đoàn bị cách ly tại cảng Yokohama từ ngày 4/2, sau khi một du khách Hong Kong từng đi trên thuyền dương tính với nCoV. Trong quá trình cách ly, giới chức Nhật phát hiện hàng trăm hành khách bị nhiễm nCoV. Mỹ hôm 17/2 hồi hương hơn 300 công dân cùng thành viên gia đình của họ.

Mai Lâm (Theo CNN )

Dự đoán trái chiều về đỉnh dịch do nCoV

Giới chuyên gia cho biết rất khó dự đoán chính xác đỉnh dịch do nCoV. Ảnh: Euronews.

Giới chức y tế muốn biết thời điểm dịch bệnh và số người có thể lây nhiễm để chuẩn bị vật tư bệnh viện và xác định thời gian an toàn để gỡ bỏ lệnh hạn chế du lịch. Vũ Hán, thành phố ở tâm dịch và một số thành phố khác gần đó đã bị phong tỏa từ cuối tháng 1.

Vài nhà nghiên cứu cảnh báo rất khó dự đoán chính xác đỉnh dịch, đặc biệt khi dữ liệu sử dụng trong các mô hình chưa hoàn chỉnh. "Nếu bạn Biên dịch điều chỉnh dự đoán hàng tuần và phát biểu dịch bệnh sẽ đạt đỉnh trong vòng 1 - 2 tuần tới, cuối cùng bạn sẽ nói đúng", Brian Labus, chuyên gia giám sát dịch bệnh ở Đại học Nevada, Las Vegas, chia sẻ.

Tình huống khả quan

Hôm 11/2, bác sĩ Chung Nam Sơn, cố vấn y tế hàng đầu của chính phủ Trung Quốc, cho biết nCoV có thể sẽ đạt đỉnh vào cuối tháng 2. Là người phát hiện virus SARS, bác sĩ Chung nhận định tình trạng dịch bệnh đã có chuyển biến tích cực nhờ các biện pháp kiểm soát của Trung Quốc như lệnh hạn chế đi lại và kéo dài kỳ nghỉ lễ. Tuy nhiên, ông thừa nhận đây vẫn là "thời kỳ khó khăn" đối với Vũ Hán.

Hơn 76.000 người được xác nhận dương tính với nCoV ở Trung Quốc. Nhưng nhiều nhà khoa học cho rằng con số thực tế cao hơn báo cáo. Họ hoài nghi Trung Quốc không thể tiến hành đủ xét nghiệm chẩn đoán và thiếu nhân viên y tế để phát hiện mọi trường hợp nhiễm bệnh.

Nhóm nghiên cứu ở Trường vệ sinh và y học nhiệt đới London dự đoán dịch bệnh có thể đạt đỉnh bất cứ lúc nào. Sebastian Funk, nhà thống kê chuyên lập mô hình bệnh truyền nhiễm, cho biết dự đoán dựa trên ước tính một người nhiễm bệnh ở Vũ Hán lây sang trung bình 1,5 - 4,5 người khác trước khi có lệnh phong tỏa vào ngày 23/1. Funk ước tính đỉnh dịch là khoảng 1 triệu ca nhiễm bệnh, chiếm khoảng 10% dân số Vũ Hán. Phân tích trên được Funk đăng trên website của viện hôm 12/2 và chưa có thẩm định của chuyên gia cùng ngành.

Tình huống xấu nhất

Một số nhà nghiên cứu cho rằng những dự đoán như trên quá lạc quan. Người dân ở phần lớn các thành phố Trung Quốc bắt đầu trở lại làm việc từ tuần trước sau kỳ nghỉ lễ kéo dài, kéo theo khả năng xuất hiện nhiều chuỗi lây nhiễm dây chuyền mới, theo Hiroshi Nishiura, nhà dịch tễ học ở Đại học Hokkaido tại Sapporo, Nhật Bản.

Nishiura cho biết mô hình ông sử dụng ước tính dịch bệnh sẽ đạt đỉnh trong khoảng cuối tháng 3 và tháng 5. Lúc đó, 2,3 triệu ca nhiễm mới được chẩn đoán mỗi ngày. Nishiura tính toán khoảng 550 - 650 triệu người ở Trung Quốc sẽ dương tính với nCoV, chiếm 40% dân số đất nước. Khoảng một nửa trong số đó sẽ bộc lộ triệu chứng.

Nishiura chia sẻ, ông đã nộp bài báo miêu tả mô hình và kết quả dự đoán dưới dạng tiền ấn phẩm tới trang lưu trữ online medRxiv. Để rút ra dự đoán, nhóm nghiên cứu của ông đã xem xét tiềm năng lây nhiễm của nCoV qua hệ số lây nhiễm cơ bản R0. Họ giả định mọi người dân đều có nguy cơ nhiễm bệnh và ước tính R0 của nCoV là 1,5 - 2. Mô hình của Nishiura cũng phản ánh giả định nhiều người nhiễm bệnh không bộc lộ triệu chứng hoặc đi khám bệnh khi cảm thấy không khỏe. Trong tình huống đó, số ca nhiễm bệnh theo báo cáo sẽ thấp hơn so với thực tế.

Gabriel Leung, nhà dịch tễ học ở Đại học Hong Kong, nhận định các ước tính của Nishiura có thể xảy ra bởi cộng đồng chưa có khả năng miễn dịch với nCoV. Theo Leung, những ước tính đó có vẻ cường đại, nhưng giới nghiên cứu vẫn chưa rõ nCoV nguy hiểm tới mức nào. Tính toán mới nhất về tỷ lệ tử vong của nCoV theo nghiên cứu do bác sĩ Chung công bố hôm 9/2 là 1,36/100. Nhưng con số này có thể quá cao so với thực tế bởi nhóm nghiên cứu không xem xét các trường hợp bệnh nhẹ.

An Khang (Theo Nature )